تعریف طب سوزنی


تاریخچه طب سوزنی


فلسفه طب چینی


تئوری دائو


Yang – yin


انرژی حیاتی یا چی Qi


تئوری 5 عنصر


فونکسیون فیزیولوژیک ارگانها


درمان


تئوری ارگان در TCM


ارگانهای بدن شامل


وظایف اصلی ارگانهای Zaug


Etiologg سبب شناسی


فاکتورهای پاتوژن


علائم عمومی فاکتورهای هیجانی


متدهای تشخیص در طب سوزنی چیست ؟


متدهای شنیدن و بویدن


متدهای حسی Feeling methods


براساس اتیولوژی و علت


5 فاکتور هیجانی


سایر عمل


بر اساس ماده بدن


بر اساس ارگانها


بر اساس مریدن ها


بر اساس تئوری های دیگر


شناخت ارگانها زانگ Zang


شناخت ارگانهای FU


تعریف طب سوزنی Acupuncture

طب سوزنی یک دانش چینی است که از آن برای تشخیص و درمان و پیشگیری و بقاء سلامتی استفاده می شود . واژه Acupuncture از دو کلمه Acus به معنی سوزن و Puncture به معنی سوراخ سوزن تشکیل شده است . طب سوزنی در دل طب چینی است ( Chinese medicine ) و طب چینی از سه شاخه تشکیل شده است ، طب سوزنی – هربال تراپی – موکسی باسین . مجموعه آن را TCM می گویند Traditional chinese medicine و عبارت است از فرو بردن سوزنهای مخصوص به نقاط بخصوصی از بدن به منظور دستیابی به لامت و ارتقاء آن .

بازگشت به بالای صفحه

تاریخچه طب سوزنی

اکثر مدارک در دست مانده بشر نشان می دهد که طب سوزنی حدوداً 5000 سال قدمت دارد . از گذشته دلایل و مدارک زیادی بر طب سوزنی جمع آوری شده است اما مهمترین آن کتابی است به نام هوانگ دی نی جینگ که جحدود 500 سال قبل از میلاد جمع آوری و نوشته شده است . این کتاب به کانون طب مشهور است . اسم طب سوزنی از همان کتاب گرفته شده است و در زبان چینی واژه Jen-Jiu به معنی سوزن حرارتی است که نشانگر اهمیت حرارت درمانی در طب سوزنی است . با توجه به گستردگی طب چینی و ظهور طب مدرن در قرن 19 میلادی فرازو نشیبهایی در مسیر این طب بوده است به طوری که با نفوذ غرب و تسلط خارجی ها بر چین در قرن 19 شاهد نزول و رکود طب سنتی چینی TCM هستیم ، اما پس ازسال 1949 میلادی که جمهوری فلق چین پایه گذاری شد یک دوره رنانس جدید برای TCM شروع شد . امروزه قدرت و نفوذ طب سوزنی غیر قابل انکاراست و در سرتاسر جهان بیش از هزار دانشکده و انیستیتو در حال آموزش دانشجویان و متخصصان این طب می باشند و ..... انتظار کشور امریکا بزرگترین کشور آموزش و هسته این طب در جهان است .

بازگشت به بالای صفحه

فلسفه طب چینی

پایه طب چینی را چندین تئوری فلسفی مستحکم کرده است از جمله تئوری یانگ – یین . تئوری Yang-Yin : بر اساس این تئوری تمام پدیده های جهان هستی از دو قسمت متضاد و در عین حال مکمل هم تشکیل شده اند مثل شب و روز – شرق و غرب – بالا و پایین – ماه و خورشید – سرد و گرم و ... بحث جالبی است و بعضاً این متضاد های دو گانه از همدیگر بوجود می آیند در عین حال بطور نسبی هستند یعنی یک ذره هایی از شب در روز وجود دارد و یک ذره هایی از روز در شب ، به طوری که برای فهم موضوع طلوع آفتاب را در نظر بگیرید که به تدریج سهم تاریکی کم و کمتر شده و سهم روشنایی بیشتر و بیشتر می شود و در غروب آفتاب نیز برعکس . Yang به معنی روشنایی و yin به معنی سایه و تاریکی است و هر فرد نیز در وجودش از این دو نیروی متضاد بهره مند است و اعضای بدن به عنوان یانگ و یین تقسیم بندی شده اند و در حین تضاد ، مکمل هم نیز هستند – مثل کبد کیسه صفرا – طحال و معده – کلیه و مثانه – در این تئوری تممی ارگانهای تو خالی Yang و تمامی ارگانهای توپر و پارانشیمی yin تقسیم بندی شده اند . برای وجود و دوام سلامتی تعادل ..... Yang و yin ضروری است و برای دوام هستی نیز باید نیروهای Yang و yin در عالم هستی متعادل باشند و البته یکی بدون دیگری معنی ندارد – در گکنار روز است که شب معنی پیدا می کند . مسئله مهمی که برای درک تئوری Yang و yin باید درنظربگیریم آن است که هر پدیده ای اعم از Yang یا yin در درون خودش به Yang و yin مجدد تقسیم می شود مثلاً در کل مرد یانگ است اما در قسمت های مختلف بدن و اعضای آن مجدد تقسیم بندی فوق را داریم مثلاً جلوی بدن yin و پشت بدن Yang است – قسمت سر Yang است و قسمت پاyin و ... Yang و yin همیشه به هم متصل هستند و از هم جدایی پذیر نیستند وقتی Yang و yin از هم جدا شوند پدیده مرگ رخ می دهد .

بازگشت به بالای صفحه

تئوری دائو

دائو قانون کمال است
شکل
Tai-Ji تای جی سمبل یین و یانگ است – بخش سفید آن Yang و بخش سیاه آن yin است و همچنان که دیده می شود در ذرات هر بخش دوباره یک رنگ متضاد وجود دارد – در داخل سیاهی نقطه سفیدی و در داخل سفیدی نقطه سیاه وجود دراد – درعین حال هر دو مکمل و تشکیل دهنده یک دایره هستند و بدون هر کدام دایره کامل نخواهیم داشت .

بازگشت به بالای صفحه

Yang – yin

در نهایت اساس دانش Yang – yin شامل موارد زیر می باشد .
1 – تضاد
Yang – yin – یک نوع کشمکش با هم دارند مثل گرمی و سردی – گرمی می تواند سردی را از بین ببرد .
2- ارتباط داخلی
Yang – yin – یین و یانگ یک ارتباط دو طرفه دارند و قابل تفکیک نیستند بدون یین ، یانگ نداریم .
3- ارتباط حمایتی – معرفی داخلی
Yang – yin
4- ارتباط تبدیل داخلی
Yang – yin به همدیگر : در هیچ پدیده ای Yang – yin بطور مطلق استاتیک نیستند ، در یک چرخه ممکن است هرکدام ازآنها به دیگری تغییر کند . پس از هر بالا ممکن است لرز و افت شدید تب داشته باشیم که این پدیده تغییر شکل داخلی Yang و yin را نشان می دهد .
توضیح 3 – دو جزء یین و یانگ در هیچ پدیده ای فیکس نیستند بلکه در وضعیت های ادامه دار همدیگر را حمایت یا مصرف می کنند مثل غذا که یین می باشد توسط فعالیتهای مختلف و نکسیون بدن که
Yang می باشد مصرف می شود و Yin کاهش و Yang افزایش می یابد .

بازگشت به بالای صفحه

انرژی حیاتی یا چی Qi

از تضاد و قطبیت ما بین Yang و yin انرژی حیاتی « چی » به روش ی افتد و Qi انرژی حیاتی است که در همه جای طبیعت جاری است و بصورت حرکات و دگرگونی بروز می کند . هر فرآیند ویروسه حیاتی ، نمادی از عمل انرژی حیاتی است ، این انرژی در اعضای بدن جمع می شود و در کانالها و مدارهای بدن جاری می شود – رودخانه های باریک و کوچکی که به عنوان Jing و luo نامیده می شوند حاوی انرژی حیاتی Qi هستند که در سرتا سر بدن در حال گردش است . منشاء Qi از ریه هاست و بشرآغاز زندگی خاکی خود را بلافاصله بعد از تولد با ریه ها و دم عمیق و گریه به شکل بازدم عمیق شروع می کند و هر نوزادی اگر نتواند اولین دم و بازدم خود را قوی آغاز کند ممکن است از این انرژی حیاتی بهره کمی برده باشد و کم توان باشد . ( C.D ) . ریه ها را چی بزرگ یا Yang Qi گویند به آن چی جمع کننده نیز گویند . دومین منشاء انرژی حیاتی انواع غذاها و خوردنی هاست که به عنوان چی غذایی یا Ying نامیده می شود ، بدن طی فرایند گوارش از غذای خورده شده انرژی استخراج می کند و سومین انرژی حیاتی انرژی است که از والدین به ارث می رسد و در کلیه ها متمرکز می شود و بیشترین نقش را در تکامل فرد دارد و Qi Orjinal نامیده مس شود . این 3 انرژی حیاتی با هم ترکیب شده و کل انرژی حیاتی را که در رودخانه های کوچک بدن جاری است تشکیل می دهند و مجموعا انرژی حیاتی خالص یا انرژی حیاتی Jing نامیده می شود . در نهایت Qi خالص به دو نوع Qi تغذیه دهنده و Qi دفاعی تشکیل می شود . که هر کدام وظایف خاص خود را دارند .

بازگشت به بالای صفحه

تئوری 5 عنصر

چینی ها نیز مثل ایرانیان پایه و اساس و ارکان جهان هستی را وابسته به عناصر می دانستند . در طب سنتی ایران و یونان به 4 عنصر که ارکان اصلی تشکیل دهنده هستی اند باید وجود دارد ( آب و خاک ، آتش و هوا ) اما چینی ها به 5 عنصر به عنوان ارکان هستی اعتقاد دارند که این 5 عنصر چرخه ای را تشکیل می دهند که انرژی در این چرخه ها جاری است و هر عنصری ، اولین عنصر ما بعد خود را تقویت می کند . و دومین عنصر ما بعد خود را تضعیف می کند ، 5 عنصر چینی ها از چوب – آتش – خاک – فلز – آب تشکیل شده است . مثلا چوب و هیزم آتش را شعله ور می کند ، آتش به عنوان گرمی مثل خورشید زمین را بارور می کند و زمین محصول می دهد ، خاک هر قدر بیشتر باشد فلزات در آن بیشتر است و فلز هر کجا باشد آب در آنجا فراوان و آب مایع رشد درخت و تولید چوب است و این چرخه بدین شکل دوام دارد . توالی این چرخه را Sheng گویند . اما آب آتش را خاموش می کند و آتش فلز را ذوب می کند و فلز مخرب چوب است مثل اره که درخت ها را قطع می کند و چوب خورنده خاک و پوشاننده سطح خاک است بطوری که ریشه های درختان و گیاهان خاک را تخریب می کنند و خاک آب را به خود می کشد ، جذب می کند و از بین می برد . و این چرخه متضاد را چرخه KO می گویند .
هر کدام از این عناصر پنجگانه متعلق به یک ارگان توپر و یک ارگان تو خالی است مثلا چوب متعلق به کبد و کیسه صفرا است و آتش متعلق به قلب و روده کوچک . هر کدام از عناصر مزه خاص و ارگان حسی خاصی دارند و بافت های مختلفی را تحت اراده دارد که در جدول شماره بطور کلی آورده شده است .
در
TCM افراد بر اساس عناصر پنجگانه به ترتیب زیر طبقه بندی می شوند :
1 ) افرادی که عنصر چوب در آنها غلبه دارد :
رنگ مایل به سبز – قد بلند – شانه های پهن – دست و پا کوچک
2 ) افرادی که عنصر آتش در آنها غالب است :
رنگ سرخ – دست و پا کوچک – شانه و شکم مدور و افراد فعال هستند
3 ) افرادی که عنصر خاک غالب است :
رنگ زرد – سر بزرگ – شکم و صورت گرد – شانه ها گوشت دارو عموما افراد آرام و با ثباتی هستند
4 ) افرادی که عنصر فلز غالب است :
رنگ سفید – سر کوچک – شانه ها تنگ – دست و پا کوچک
5 ) افرادی که عنصر آب غالب است :
رنگ مایل به سیاه و تیره – سر بزرگ – شانه ها تنگ – شکم بزرگ – ستون فقرات بلند تر از طبیعی و پر تحرک
دانش ما در مورد 5 عنصر شامل موارد زیر است :
1 – کلاسه بندی پدیده های مختلف در
TCM
2 –
Interpromoting تقویت در مسیر چرخه Sheng
3 –
Interacting تقابل در مسی چرخه KO یا Restriction
4 –
Overacting غلبه در مسیر چرخه KO که غیر طبیعی است و بیماری زاست
5 –
Counteracting غلبه معکوس چرخه KO که غیر طبیعی است و بیمری زاست
در مبحث کلاسه بندی پدیده ها موارد مختلفی مثل طبقه بندی استاندارد – متد طبقه بندی – طبقه بندی پدیده های طبیعی و طبقه بندی ارگانهای بدن و بافت ها مورد بحث قرار می گیرد .
که در اینجا طبقه بندی ارگانهای بدن و بافت ها در جدول زیر آورده شده است :

Elcmeut

Zang

Fu

Seusen organ

Tissue

Emotion

Wood

liv

GB

Bye

Tandou

Anger

Five

Heart

Si

Tonngue

Vessel

Joy

Earth

Spleen

St

Moth

Muscle

Thinking

Metal

Lang

Li

Nose

Skin

Sadnes

Water

Kid

UB

Ear

Bone

Fear



: یک پدیده غیر طبیعی است به این معنی که در چرخه 5 عنصر بطور طبیعی آتش ، فلز ، کنترل می کند و آنها در تعادل بسر می برند اما در دو صورت این حالت
Restriction به Over – Restriction تبدیل می شود یک 1 – عنصر فلز بسیار ضعیف باشد .
2 - عنصر آتش بسیار قوی باشد .
Reverse – Restriction : عکس پدیده Over – Restriction می باشد و غلبه معکوس شده است این بار عنصرآتش نتوانسته است فلز را کنترل کند و فلز بر آتش غلبه کرده است و این نیز دو شکل دارد
1 – یا عنصر آتش بسیار ضعیف شده است
2 – یا عنصر فلز بسیار قوی شده است
با توجه به این که اکثر پدیده ها و بیماریها توسط تئوری 5 عنصر قابل توجیه است و از طرفی طبقه بندی پدیده ها بر اساس تئوری 5 عنصر می باشد لذا هر نوع بیبماری مثلاً در قلب و عروق ابتدا مربوط به عنصر آتش می باشد ، یعنی اگر عنصر آتش از تعادل خارج شود ممکن است منجربه بیماریهای .... به کانال قلب بشود ، لذا درک تداخلات مختلف عناصر پنجگانه برای درک .... بیماریها ضروری است – اگر بیماری قلبی داشته باشیم ، یا ناشی از افزایش انرژی کانال قلب است یا ناشی از کاهش که از هر صورت با
Over – Restriction یا Reverse – Restriction قابل توجیه است .
کاربرد تئوری 5 عنصر در
TCM چیست ؟
تئوری 5 عنصر :
1 – فونکسیونهای فیزیولوژیکی ارگانها و ارتباطات آنها را توضیح می دهد .
2 – ارتباطات پاتولوژیک ارگانهای مربوطه را توضیح می دهد .
3 – یک راهنما برای تشخیص بالینی و درمان است .

بازگشت به بالای صفحه

فونکسیون فیزیولوژیک ارگانها

• کبد متعلق به چوب است و فونکسیون آن تایین رشد و برقراری جریان ساده انرژی است .
• قلب متعلق به آتش است و فونکسیون آن تایین گرما و انتشار به طرف بالاست .
• طحال متعلق به خاک است و فونکسیون آن تایین منبع رشد و تکامل است .
• ریه ها متعلق به فلز است و فونکسیون آن پاک کردن بدن و نزول انرژی است و خاصیت قبض دارد .
• کلیه ها متعلق به آب است و فونکسیون آن تغذیه و حفظ جریان انرژی به طرف پایین است – جریان آب را تنظیم می کند و جوهر زندگی را ذخیره می کند و کبد را تغذیه می کند .
• کبد خون را ذخیره و قلب را تامین می کند .
• قلب حرارت تولید می کند و طحال را برای تولید انرژی گرم می کند ، همچون خورشید که زمین را برای حاصل دهی گرم می کند .
• طحال جوهر غذا را تغییر می دهد و برای تغذیه ریه ها تبدیل می کند .
• ریه ها باعث تقویت تامین آب به کلیه ها می شود با حرکت نزولی .

اگر
Yang کبد افزایش پیدا کند توسط Qi نزولی ریه کنترل می شود .
اگر ... در طحال بوجود بیاید توسط جریان ملایم
Qi کبد کنترل می شود .
اگر ورم ناشی از کمبود
Yang کلیه داشته باشیم با فونکسیون نرمال انتقال و تغییر شکل طحال بهتر می شود .
اگر شعله ور شدن آتش قلب را داشته باشیم با فونکسیون رطوبت زایی کلیه محدود می شود .
و اگر تشدید نزولی
Qi ریه را داشته باشیم توسط گرمای قلب مهار می شود .

بازگشت به بالای صفحه

درمان

در طب چینی با درک صحیح چرخه 5 عنصر اگر بیماری ناشی از کمبود باشد براساس چرخه Shaung عنصر ما قبل که ما در عنصر ما بعد می باشد تقویت می شود مثلاً اگر ضعفی در کبد داشته باشیم ، کلیه را تقویت می کنیم چون کلیه مثل مادر کبد را تغذیه می کند و کبد نیز قلب را ، قلب طحال را تا چرخه کامل شود .
اگر بیماری ناشی از سندروم های پرکاری باشد عنصر ما بعد را که مثل فرزند می باشد تسکین می دهیم مثلاً اگر کبد پرکار باشد و انرژی حبس شده باشد و سده در آن اجبار شود بهتر است که کانال قلب را تسکین دهیم .

بازگشت به بالای صفحه

تئوری ارگان در TCM

ارگانها در TCM درک متفاوتی از ارگانها در طب غرب دارد همچنان که اعضا را در طب سنتی ایران TIM نیز درک متفاوتی ازاعضاء مورد نظر در طب غرب دارد . مفهوم ارگان در طب چین نه فقط به ساختار آناتومیکی آن بلکه به فعالیت های فیزیولوژیک و تغییرات پاتولوژیک درک می شود و در فونکسیونهای فیزیولوژیک ، وظایف بیشتری برای هر ارگان تعریف می شود و مثلاً کبد علاوه بر شرکت در فرایند گوارش غذا و تامین انرژی برای کل بدن وظیفه رشد و نمود نرم و تر نگه داشتن تاندونها را نیز به عهده دارد – بینایی چشمها را نیز تامین می کند و خشم عصبانیت را نیز منجر می شود .

بازگشت به بالای صفحه

ارگانهای بدن شامل

1 – شش ارگان Zaug یا تو پر : قلب – ریه – طحال – کبد – کلیه - .....
2 – شش ارگان
Fu یا تو خالی : کیسه صفرا – معده – روده کوچک ـ مثانه – روده بزرگ – سانجیائو
3 – ارگانهای غیر عادی یا استثنائی
Fu : مغز Brain – مغز استخوان – استخوان – عروق – GB همچنین ارگان Fu نیز است – رحم .

بازگشت به بالای صفحه

وظایف اصلی ارگانهای Zaug

تولید ماده اساسی و ذخیره ماده اساسی خون – Qi – جریان خون – جوهر حیات .
وظایف اصلی ارگانهای
fu ، عبارتند از دریافت و نگهداری و هضم غذا و انتقال آن و دفع مواد زاید آن .
وظایف اعضای غیر عادی شامل ذخیره جوهر می باشد
Store Essence

بازگشت به بالای صفحه

Etiologg سبب شناسی

بیماریها در TCM نتیجه درگیری مابین Qi آنتی پاتوژل و فاکتورهای پاتوژن می باشد . Qi آنتی پاتوژن را Sheng Qi گویند و اشاره دارد به فعالیت فونکسیون بدن که در مقابل بیماریها مقاومت می کند و فاکتورهای پاتوژن در TCM ، Xie Qi نام دارد و فاکتورهای مختلف بیماری زا را گویند .

بازگشت به بالای صفحه

فاکتورهای پاتوژن

الف . 6 فاکتور خارجی مربوط به آبو هوا Climatic
1 –
Wind : باد به راحتی در ... خواب یا بعد از تعریق حمله می کند و یک پاتوژن yang است با مشخصات به طرف بالا و خارج یعنی قسمتهای بالای بدن و خارج بدن را آزرده می کند یک فاکتور خارجی اولیه است که منجر به بیماری می شود . از مشخصات بیماری ناشی از باد ، تغییرات سریع و حرکت ثابت آن و علایم ... و ناگهانی مثل علایم سرماخوردگی که سریع بروز می کند .
2 – سرما : یک پاتوژن
yin می باشد که yang Qi بدن را مصرف می کند فونکسیون گرمای بدن مختل می شود و علایم سرما بروز می کند با علایم انقباض و احتباس همراه است و منجر به درد و کاهش حرکات اندامها می شود .
3 – گرمای تابستان : پاتوژن
yang است . با تشدید گرما و به طرف بالا بروز می کند – مایعات بدن و Qi بدن مصرف می شود .
4 – رطوبت : از پاتوژن های
yin می باشد باعث احساس سنگینی و تیرگی می شود با ..... و Staynaxiou ( سده ) مشخص می شود باعث انسداد Qi و تخریب yang بدن می شود .
5 – خشکی : مایعات بدن را مصرف می کند یک پاتوژن
yang است بیشتر به فونکسیون ریه آسیب می زند .
6 – آتش و گرما : پاتوژن
yang است و اغلب مایعات بدن را از بین می برد و باد را به طرف بالا به حرکت در می آورد و باعث اختلالات خون می شود .
ب – آسیبهای داخلی توسط فاکتورهای هیجانی
لذت
Joy – عصبانیت Anger – ملانکولی Melancholy – نگرانی Worry – غصه Grief – ترس و وحشت Fear
اگر فاکتورهای هیجانی بی نهایت تند و ناگهانی و شدید و مداوم و خارج از حد نرمال باشد ممکن است منجر به اختلال فونکسیون ارگانهای
Zang-Fu شود .

بازگشت به بالای صفحه

علائم عمومی فاکتورهای هیجانی

• منشاء فاکتورهای هیجانی در درون بدن است .
• مستقیماً ارگان مخصوص و مربوطه داخلی را آسیب می زند .
• فاکتورهای هیجانی بطور واضح اثرات ارگانها را زایل و باطل می کنند و فونکسیون آنها را ضایع کرده و منجر به بیماری می شود .
عصبانیت کبد را آسیب می زند – لذت بیشتر قلب را صدمه می زند و غصه و ملانکولی ریه ها را تخریب می کند و نگرانی به طحال صدمه می زند و درنهایت ترس و وحشت و ترس ناگهانی به کلیه ها صدمه می زند .
عصبانیت باعث بالا آمدن
Qi و لذت باعث کند شدن حرکت Qi و عصه باعث مصرف Qi و ترس و وحشت باعث کاهش Qi و ترس ناگهانی باعث بر هم زدن Qi و نگرانی باعث توقف Qi می شود.
ب) رژیم غذایی نامناسب :
مصرف غذاهای نامناسب منجر به ضعف فونکسیون ارگانهای
Zang-Fu می شود و مقاومت بدن را می کاهد و در نهایت منجر به بیمار می شود .
چربی بسیار زیاد یا غذای بسیار شیرین منجر به تولید گرمای درونی می شود و منجر به بروز دمل و جوش می گردد . غذای فاسد شده یا آلوده منجر به تخریب فونکسیون طحال و معده می شود . سلیقه شخصی افراد در انتخاب و مصرف غذا اغلب باعث عدم تعادل
yin , yang بدن می شود .
خام خواری زیاد یا مصرف غذاهای سرد به طحال و معده آسیب می رساند . اگر مصرف غذاهای تند و ادویه دار افراطی و زیاد باشد یا مصرف الکل منجر به تولید بلغم درونی می شود و مجر به توقف انرژی
Qi و خون می شود .
ج – افراط در حرکات یا فقدان حرکات
فعالیت نامناسب بدنی اعم از افراط و تفریط در حرکات بدن و ورزش منجر به عدم تعادل
Yang و yin می شود و به بیماری منجر می شود .
مثل :
• تشدید حرکات فیزیکی
• تشدید فشارهای فکری و ذهنی
• استرس و فشارهای زیاد انرژی حیاتی بدن را مصرف می کند و فشارهای طولانی مدت باعث ضعف انرژی های آنتی یا فوژنیک می شود .
• تشدید فعالیتهای جنسی به
Qi کلیه آسیب می رساند .
• یک زندگی ناراحت کننده یا عدم فعالیتهای فیزیکی ممکن است گردش خحون را مختل کند .
د – احتباس مایع و بلغم و توقف خون
• احتباس مایع و بلغم ممکن است در هر قسمت از بدن رخ بدهد . بلغم طیف وسیعی از بیماریها را پوشش می دهد و در هر جا که تجمع پیدا کند همان ناحیه را بیمار می کند .
از علایم تجمع مایع و بلغم می توان افزایش خلط دهان و خروج مایع جنین باشد ، خشونت صدای گلو ، احساس پری در .... و نواحی شکم ... و استفراغ سرگیجه و دوران سر ، طپش قلب و بار چسبنده زبان از دیگر علایم آن است .
• توقف خون
blood staynation
توقف خون با کند شدن گردش خون و اختلال .... شدن ناشی از سرد شدن خون و یا توقف گردش
Qi یا آسیب های ترومایی است و علایم عمومی آن :
درد تیر کشنده و شمشیری که با فشار بدتر می شود .
خونریزی به رنگ تیره ارغوانی و با لخته
زبان تیره و ارغوانی
وجود لکه های ارغوانی در سطح بدن
وجود توده های ارغوانی رنگ

بازگشت به بالای صفحه

متدهای تشخیص در طب سوزنی چیست ؟

بطور کلی تشخیص در TCM بر اساس متدهای تشخیص و تشخیص ... سندرم های متمرکز است .
الف – متدهای تشخیص در طب چینی
1 – پرسیدن
Asking
2 – دیدن
Looking
3 – شنیدن و بوئیدن
Hearing & Smelling
4 – لمس کردن
Feeling
پرسیدن شامل موارد زیر است :
سوال عمومی از جمله تارخچه بیماری شخصی و خانوادگی
پروسه و روند بیماری
بررسی نشانه ها و علایمی از تب و لرز – دست و بدن – ادارا و مدفوع – اشتها و مزه – قفسه سینه و شکم – چشم و گوش – تشنگی و نوشیدنی ها – خواب .
متد دیدن شامل موارد زیر است :
• سر زنده بودن
Vitality
• چهره و ظاهر
• ساختمان بدن
body build یا ساختار بدن
• حرکت و طرز ایستادن و حالت بدن
• زبان و پوشش آن
• سر و مو
• چشم – گوش – بینی – دهان – دندانها و لثه ها و لب و گلو و پوست
• وریدهای انتهایی انگشت اشاره –
Coppillory filling
• دستگاه ژنیتال و آنوسی
• ترشحات بدن مثل خلط – استفراغ – ادرار و مدفوع .

بازگشت به بالای صفحه

متدهای شنیدن و بویدن

• توجه شنیدن صدا – صحبت کردن – تنفس – سرفه – استفراغ – آه کشیدن – سکسکه و آرغ زدن .
• بوی نا مطبوع دهان – ادرار – مدفوع – خلط – ترشحات بینی – خون – قاعدگی – ترشحات راژینال و اتاق بیمار .

بازگشت به بالای صفحه

متدهای حسی Feeling methods

لمس نبض
• لمس محل نبض
• متد گرفتن نبض و ... کردن
• چه نوع نبضی نرمال است
• چه نوع نبضب نرمال نیست
لمس پوست
لمس دستها و پاها
لمس شکم و سینه
لمس نقاط طب سوزنی
ب ) متدهای تشخیص ... سندرم ها
بر اساس اصل هشت
According to Eight Principles
• مثبت منفی (
yin – yang)
• اکسترنال و اینترنال (
Biaa – Li )
• گرما و سرما
• کم کاری و پر کاری

بازگشت به بالای صفحه

براساس اتیولوژی و علت

6 فاکتورهای ... خارجی
• باد
• سرما
• گرمای تابستان
• رطوبت
• خشکی
• آتش

بازگشت به بالای صفحه

5 فاکتور هیجانی

• عصبانیت
• لذت افراطی
• اضطراب
• ملانکولی
• وحشت
Ferror

بازگشت به بالای صفحه

سایر عمل

• رژیم غذایی نامناسب
• استرس و فشارهای زیاد و فقدان فعالیت فیزیکی
• افراط از فعالیت جنسی

بازگشت به بالای صفحه

بر اساس ماده بدن

Qi یا انرژی حیاتی
• خون
• مایعات بدن

بازگشت به بالای صفحه

بر اساس ارگانها

• کلیه و کیسه صفرا
• قلب و روده کوچک
• طحال و معده
• ریه و روده بزرگ
• کلیه و مثانه

بازگشت به بالای صفحه

بر اساس مریدن ها

• 12 مریدن عادی بدن
• 8 مریدن غیر عادی بدن

بازگشت به بالای صفحه

بر اساس تئوری های دیگر

• شش مرحله Six stages
• چهار مرحله
• سه آتشخان
Triple burner

بازگشت به بالای صفحه

شناخت ارگانها زانگ Zang

1 – ریه : محل قرارگیری آن در قفسه سینه است و با حلق در ارتباط است . مریدین جفت آن روده بزرگ است از وظایف آن تسلط بر Qi و آغاز گردش انرژی حیاتی Qi ، کنترل تنفس ، و کنترل پوست و مو و حفظ سلامتی پوست و مو می باشد در صورت اختلال در کانال انرژی ریه بیماریهای پوستی ، آلرژیک و بیماریهای موبروز می کند . Qi پاک از طریق آن جذب و Qi زاید از طریق آن دفع می شود .
چرخه تولید
Qi





ریه باعث توزیع
Qi دفاعی و مایعات بدن می شود تا رطوبت و گرمی عضلات ، پوست و مو حفظ شود .
اگر
Qi ریه نتواند از بدن محافظت کند تعریق خودبخود و استعداد به سرماخوردگی بیشتر می شود .
Qi ریه همیشه نزولی و به طرف پایین بدن جاری می شود ، برگشت Qi ریه طرف بالا باعث بروز سرفه ، تنگگی نفس می شود ، نقش ریه در تقویت و حفظ متابولیسم آب بستگی به عملکرد نزولی Qi دارد و اختلال در انجام این وظیفه باعث بروز سوزش ادرار ، ...... می شود .
اختلال
Qi ریه باعث اختلال ... و آبریزش بینی و گرفتگی آن می شود .
2 – قلب :
در قفسه سینه قرار دارد و مریدین جفت آن روده کوچک است از وظایف اصلی آن کنترل خون و عروق می باشد ، و در صورت تجلی می کند .
Qi قلب بصورت طبیعی در رگها جاری است و مایحتاج بدن را تامین می کند چون پوست صورت نازک و عروق ریزی دارد لذا کیفیت Qi قلب را می توان از صورت تشخیص داد – Qi قلب عامل روانی در گفتار و برتری تفکر است . چون فعالیتهای ذهنی نیازمند خون کافی است لذا بهتر بودن Qi قلب نشانگر بهتر بودن حافظه می باشد و بر عکس فراموشی و عدم تفکر عمیق نشانگر بی کفایتی Qi قلب است .
قرمزی نوک زبان نشانگر عدم تعادل
Qi قلب است – تیرگی زبان یا ارغوانی شدن آن نشانگر سده و گرفتگی می باشد .
3 – طحال
یک ارگان
yin و تو پر است و ارگان جفت آن معده می باشد لذا با مریدین معده ارتباط دارد . کار اصلی آن انتقال و تبدیل است – از دهان متجلی و در لبها ظاهر می شود لذا رنگ پریدگی دور لب نشانگر بی کفایتی Qi طحال است . باعث بروز علایم بی اشتهایی – اتساع شکم – شلی مدفوع – سستی و خواب آلودگی در طول روز – کسالت و خستگی و لاغری می شود .
نقش طحال در انتقال آب و تقسیم آب بدن و متابولیسم آب بسیار مهم است اشکال در کار آن باعث احتباس مایعات می شود و به صورت ، ... و بلغم و چاقی نمایان می شود .
اگر
Qi طحال طبیعی باشد لب ها قرمز – مرطوب و براق است و در کمبود آن لبها رنگ پریده و سفید یا زرد است . از طرفی در کمبود آن تورم زبان و افتادن رد دندان در زبان را خواهیم داشت . Dental print
4 –کبد :
ارگان
yin می باشد که با ارگان yang کیسه صفرا جفت است و با مریدین آن ارتباط دارد . از وظایف اصلی آن برقراری جریان انرژی Qi و ذخیره خون می باشد .
Qi کلیه در چشم متجلی می شود و در ناخن ها ظاهر می شود . کبد مسئول جریان Qi و هماهنگی فعالیت تمام ارگانهای زانگ – فو می باشد . رکود Qi در کلیه باعث بروز دپرسیون و اختلالات خلقی می شود و فعالیت مفرط Qi باعث بروز بی خوابی – سر گیجه و اختلالات خواب و تند خویی می شود – کبد به طور وسیعی با عمل گوارش و هضم ارتباط دارد و با سه ارگان معده – طحال و کیسه صفرا شدیداً ارتباط و هماهنگی دارد و جالب این است که در TCM ممکن است کبد باعث بیماری قلب یا بیماری معده و طحال شود ، حتی در موارد باعث بروز بیماری ریوی می شود لذا برای درمان آن نوع بیماریها باید کبد تحت درمان قرار گیرد .
کبد ، تغذیه کننده تاندولهای بدن است در صورت عدم تغذیه کافی منجر به خشکی تاندولها و صدا دادن مفصل ها خواهیم شد که مقدمه آرتروز می باشد .
شکننده بودن ناخن ها نشانگر اختلال در
Qi کبد می باشد و ... نشانگر اختلال در Qi کبد می باشد .
5 – کلیه :
یک ارگان
yin می باشد با ارگان مثانه که yang است جفت است . از وظایف آن تغذیه استخوانها – دریافت انرژی Qi تولید خون می باشد . کنترل رشد و کیفیت موهای سر به آن مربوط است و ذخیره اکسیر حیاتی و تولید مثل و تکامل انسان از وظایف آن است .
اکسیر همان انرژی و
Qi کلیه است که دو منشاء دارد یک از منشاء وراثت و دوم از منشاء انرژی حاصل از غذاهای خورده شده .
Qi کلیه ها باعث بلوغ در دختران و پسران می شود .
اگر
Qi کلیه افت کرد و باعث تحلیل قدرت جنسی و تولید مثل می شود .
ماده اساسی یین و یانگ کلیوی از
Qi اساسی کلیه ها تامین می شود . یین کلیه زیر بنای مایع ... موجود در تمام بدن است – yang کلیه زیر بنای yang تمام بدن است که به گرم کردن و تقویت بدن می پردازد .
کمبود
yin کلیه و افزایش yang کلیه باعث بروز علایمی مثل احساس حرارت در قفسه سینه و کف دست و پا – تب بعد از ظهر – تعریق شبانه - .... و خواب های جنسی در زنان می شود .
کمبود
yang کلیه منجر به علایمی مثل افسردگی – سردی اندامها و در کمر و زانو ها و عدم تحمل سرما – نا توانی جنسی در مردان و زنان می شود . از وظایف دیگر کلیه تسلط بر متابولیسم آب است و از وظایف دیگر آن یاری دادن ریه در گرفتنی Qi و نزول Qi می باشد لذا در صورت عدم کفایت کلیه ها در مساعدت به ریه ها ممکن است کوتاهی تنفس – تنگی نفس – به هنگام فعالیت داشته باشیم .
کمبود
Qi کلیه باعث ریزش موی سر و سفید شدن آن و وزوز گوش و یا کری می شود . عملکرد تنانسلی و دفع مدفوع نیز به Qi کلیه وابسته است . لذا در کمبود Qi تکرر ادرار ، شب ادراری ، کاهش عدم تولید ادرار و ناتوانی جنسی ، انزال زودرس - .... ممکن است داشته باشیم .

بازگشت به بالای صفحه

شناخت ارگانهای FU

بیماریهایی که بر اساس WHO با طب سوزنی قابل درمان است .
در بعضی از کشورها بخوصوص شمال آمریکا شرکت های بیمه کشمکش با مشتریان خود دارند که آیا هزینه طب سوزنی را تحت پوشش قرار دهند یا نه ؟ لذا بعضی از آنها بر اساس تائید سازمان
WHO به مشتریان خود سرویس می دهند – WHO بر اساس بیماریها – علایم – شاخه ها و سبب و بیماریهایی را تقسیم بندی کرده است که اثر طب سوزنی در آنها به اثبات رسیده است و این لیست روزبه روز در حال گسترش است . لیست این بیماریها مربوط به 2004 است و به الطبع تا حال چندین بیماری به لیست فوق اضافه شده است .
1. کمر درد
2. درد گردن
3. سیاتیک
4. درد ارنج (
Tennis elbow )
5. آتریت شانه
6.
Sprain
7.
Faeial pain ( اختلالات کرانیو ماندیبل)
8. سر درد
9. درد دندان
10. دیسفوکسیون مفصل تمپروماندیبل
11. ارتریت روماتوتیه
12. دردهای بعد جراحی
13. تحریک زایمان
Induction of labaur
14. اصلاح نمایش بریچ جنین
15. بیماری و بار حاملگی
Morning sickness
16. تهوع و استفراغ
17.
CUA
18. فشار خون
19. هیپوتاسینول
20. زمان کولیک
21. سکوپنی
22. درمان عوارض جانبی رادیو تراپی یا شیمی درمانی
23. رینیت آلرژیک
24. تب یونجه
Hay fever
25. کولیک صفراوی
26. دپرسیون
27. دیسانتری حاد با سیلی
28. دیس منوره ...
29. درد معده حاد
30. زخم معده
31. گاستریت حاد و مزمن
32. درد زانو
33. آکنه و لگاریم
34. ترک اعتیاد الکل
35. فلج ...
36. آسم برونشیال
37. درد ...
38. نوروز قلبی
39. کله سیستیت حاد مزمن
40. سندرم استرس مسابقات و امتحانات
41. آسیبهای کرانیوسربرال
42. دیابت
43. گوش درد
44. تب هموراژیک اپی دمیک
45. خون دماغ
46. درد چشم و ....
47. نازایی
48. اسپاسم ناسیال
49. سندرم اورترال
50. ؟
51. کاستروکینیک اختلالات
52. آرتریت نقرسی
53. هپاتیت
B
54. زونا
55. هیپر لیپیدمی
56.
Hypo – ovarianism
57. بی خوابی
58. درد زایمان
59. کمبود ...
60. ؟
61. سندرم منیر
62. نورالرءی
63. نورد درمانیت
64. چاقی
65. ترک اعتیاد
66. استئو آرتریت
67. درد ناشی از آندسکپی
68. سندرم تخمدان پلی کیستیک
69.
Postextubation in children
70. بی هوشی بعد ازعمل
71. سندرم پیش از قاعدگی
72. پروستاتیت
73. خارش
74. سندرم دردهای واریلوک
75. سندرم ریتود
76. عفونت را بعد دستگاه ادراری تحتانی
77. ؟
78. احتباس ادراری
79. ؟
80.
Sialism رادیویی
81. سندرم شو گردن
82. تونسیلیت
83. درد حادکمر
84. سفتی گردن
85. سندرم
Tietze
86. ترک سیگار
87. کولیک اولروز
88. سنگهای ادراری ....
89. دمانس عروقی
90. سیاه سرفه
91. کلوآسما
92.
Choroidopathy
93. کور رنگی
color blindness
94. کری
95. هیپوفرنی
Hypophrenia
96. سندرم روده تحریک پذیر
97. مثانه نوروژنیک در آسیب های نخاعی
98. بیماری قلبی ریوی
99. ؟
100.
Coma
101.
CODP بیماری های انسدادی مزمن ریه
102. صرع کودکان
103.
CHD بیماریهای کرونری قلب
104. اسهال در کودکان
105. انسفالیت ویرال
106. یارا لیزری

بازگشت به بالای صفحه